Tak pięknie kolorowo wygląda polski eksport (a dokładnie: wyglądał w 2009 roku). Ale nie chodzi tylko o kolory. Polski eksport samochodami, częściami do samochodów i telewizorami stoi.

A barwnie przedstawiło to Obserwatorium Ekonomicznej Złożoności.

• O sukcesach, kryzysie i reformowaniu kapitalizmu. Douglas W. Rae, Yale University.
• Rynki finansowe. Robert Shiller, Yale University.
• O systemie finansowym w globalnej gospodarce. John Geanakoplos, Yale University.
• Teoria gier. Tym razem Ben Polak z Yale.
• Makroekonomia. J. Bradford Delong w nagraniach z Berkeley.
• Handel międzynarodowy. Steven Wood, Berkeley.
• Ekonomia ekologiczna. Peter Berck, Berkeley.
• Wstęp do ekonomii austriackiej. Wykłady Rothbarda z 1972 roku. Prezentowane oczywiście przez Instytut Misesa.

Tej jesieni Stanford University rozpoczął nowy program otwartych i darmowych zajęć/wykładów. Każdy chętny może zapisać się na zajęcia z szeroko pojętej informatyki (computer science). Ekonomiści (z tytułami i ci dopiero na studiach) też znajdą tam coś dla siebie. Pomiędzy kryptografią i programowaniem ukrywa się bardzo ciekawy kurs z teorii gier.

Nie ma co czekać, trzeba się szybko rejestrować, bo zajęcia ruszają w styczniu 2012.

Dla wszystkich fanów ekonomii i fantastyki Europa 2021 wg Fergusona:

• Radek Sikorski został premierem i wprowadził Polskę do strefy euro.
• Tak, euro przetrwało.

Ale jest tego znacznie więcej:

• Unijni politycy podobno nie czuli się dobrze w Brukseli i teraz urzędują w Wiedniu.
• Federalizm fiskalny zwyciężył i dlatego bogata północ Europy utrzymuje biedniejsze południe.
• Brytyjczycy mieli dość i już nie są w UE. W zamian mają chińskie inwestycje.
• Skandynawowie też się wkurzyli i utworzyli Ligę Nordycką.
• Ale UE mimo wszystko przetrwała i ma więcej członków niż przed kryzysem. Niemcy zadbali, aby przystąpiły do niej wszystkie małe środkowoeuropejskie państwa.
• Czyli mamy nowe imperium Habsburgów.
• A dookoła wojny i sztormy polityczne.

Prawda, że fajnie? Ferguson, jak nikt inny, nadaje się do snucia takich opowieści. W końcu jest jednym z najbardziej znanych historyków kontrafaktycznych.

PS. Zwróćcie uwagę na postać w białym podkoszulku na wschodniej flance Europy. Reprezentant Polski z godłem na piersi.

Ulga internetowa nie pełni żadnej funkcji stymulacyjnej. To premia za to, że ktoś sobie zainstaluje internet, choć dziś trudno sobie wyobrazić życie bez dostępu do sieci. (…) W przypadku ulgi internetowej państwo daje podatnikom pieniądze bez jakiegokolwiek celu. Nie wyobrażam sobie, żeby ktoś, kto chce mieć dostęp do sieci, nie mógłby mieć go bez ulgi podatkowej. Ta ulga jest niejako przy okazji.

Postuluje także przegląd całego katalogu ulg i zwolnień, a likwidację części z nich jako bezbolesny sposób uzyskania dodatkowych dochodów dla budżetu w czasie kryzysu.

Dzięki za głos rozsądku. Obawiam się jednak, że z powodów politycznych, to głos wołającego na puszczy.

I tak, na cenę litra piwa składają się:

• 37% – koszty browaru (surowce, koszty stałe, pensje, logistyka, marketing, zysk)
• 28% – marże handlowe (czyli koszt sieci dystrybucji)
• 18% – VAT
• 15% – akcyza
• 2% – CIT

Podatki stanowią łącznie 35%. Przypominam, że na piwo wydajemy pieniądze, które (przynajmniej w większości) zostały już raz opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

1. Większa liczba internautów zapoznająca się ze streszczeniami artykułów naukowych oraz zwiększona liczba pobrań samych artykułów.
2. Budowanie reputacji autora i instytucji, którą reprezentuje.
3. Zmiana nastawienia czytelników (m.in. polityków) do kwestii omawianych na blogu.

Czy aktywny komunista, wyznający zasady swojego kierunku jest w stanie obiektywnie nauczać studentów?

Takie pytanie pojawiło się w pierwszym komentarzu pod artykułem-wypowiedzią-sprostowaniem prof. Wiktora z Uniwersytetu Wrocławskiego w Gazecie Wyborczej. Prof. Wiktor, członek Komunistycznej Partii Polski, odnosi się tym tekstem do felietonu Klausa Bachmanna, w którym pada nazwisko profesora. Profesor nie zauważa jednak ironii i sarkazmu felietonisty, bo traktuje tekst nadwyraz poważnie i swoje boje uczelniane przedstawia jako przykład braku tolerancji w uniwersyteckim świecie. W sumie się nie dziwię. Po niedawnym polowaniu na komunistę (część 1 i część 2)  można być przewrażliwionym.

Ale wracając do pytania… Pod tekstem prof. Wiktora rozpętała się mała burza w komentarzach. Że komunizm, że marksizm, że zbrodnia, że zło, że studenci etc. I padło pytanie, czy komunista może być dobrym nauczycielem? No to ja się pytam, czy liberał może być dobrym nauczycielem? A aktywny członek PIS? Zaangażowany działacz PO? Katolik? Muzułmanin? Każdy może! Tylko nie każdy potrafi.

Spotkałem w swoim życiu wielu nauczycieli. I dobrych, i kiepskich. I jakoś nie wydaje mi się, żeby ich przekonania miały bezpośredni wpływ na to, jak wykonywali swoją pracę (no chyba, że ich światopogląd sprowadzał się do hasła „będę kiepskim nauczycielem”).

Odpowiedź na pytanie o dobrego nauczyciela kryje się bowiem w oczekiwaniach, jakie wobec niego mamy. Liberał będzie pewnie kiepskim nauczycielem w szkółce dla młodych komunistów. Nic po księdzu katolickim w islamskiej szkole prawnej. Ale w końcu uczelnie wyższe to nie są miejsca indoktrynacji (ciągle mam taką nadzieję). I wszyscy uczący w nich nauk humanistycznych powinni w gruncie rzeczy wykładać filozofię. Przedstawiać różne punkty widzenia i nieustannie dyskutować. Debatować i deliberować. Nie zgadzać się i argumentować. Kłócić i zwalczać (werbalnie wystarczy).

Obiektywizm? A komu on potrzebny, jeśli w ogóle jest możliwy. Wykładowca ma mieć swoje zdanie! I student też!

Zapadnie cisza. Niezręczna cisza…

Pomysł nie zostanie wdrożony nie dlatego, że przerośnięta administracja i biurokracja będą broniły się przed zmianą. Nie zostanie również zaniechany ze względu na kontrofensywę OFE. Nawet jeśli uda się wprowadzić proponowane zmiany, po paru latach reforma zostanie skutecznie zdemolowana. Przez kogo? Przez nas samych. Przez wyborców, przyszłych emerytów, obecnych podatników. W swojej masie lubimy otrzymywać od polityków gratisy dla wybranych grup, bonusy poprawiające naszą sytuację, ulgi na dzieci, ulgi dla biednych, ulgi dla bogatych. I każdy polityk, który zróżnicuje podatki lub świadczenia kierując się „zrozumieniem” problemów określonej grupy społecznej, spotka się z wdzięcznością wyborców. Żaden system bazujący na prostocie wynikającej z równego traktowania nie przejdzie. Nie lubimy równego traktowania. Chcemy być traktowani lepiej niż inni.

Pesymistyczne to. Oby nie było prawdziwe.

PS. Kanadyjski system emerytalny (wbrew temu, co twierdzi CAS), wcale nie wydaje się być taki idealnie prosty. Mają kilka „filarów” świadczeń emerytalnych, w tym jeden uzależniony od uzyskiwanych wcześniej dochodów i odprowadzanych składek oraz jeden bardzo prosty, taki sam dla wszystkich. Nie wszystkie składniki ta uzyskanej emerytury są nieopodatkowane. Ale na pewno kanadyjski system jest bardziej przejrzysty niż polski. Świadczy o tym chociażby to, jak wygląda strona internetowa instytucji za to odpowiedzialnej: Service Canada.